نخاع : دارای دو قسمت خاکستری و سفید است ، رنگ خاکستری به شکل پروانه یا حرف H   است که در مرکز نخاع واقع شده و محل تجمع جسم سلولی نورون می‌باشد.
قسمت خاکستری نخاع به دو بخش شاخ قدامی(Anterior ramus ) و شاخ خلفی (posterior ramus)تقسیم می‌شود.
شاخ قدامی : جسم سلولی نورون حرکتی در این بخش واقع می‌باشد، این بخش تحت کنترول مغز است اما می‌تواند به صورت حرکات انعکاسی مستقل از مغز نیز عمل نماید.
به عقده های عصبی گانگالیون (ganglion) می‌گویند.در نخاع جسم سلولی نورون حسی در گانگالیون پشتی (Dorsal root ganglion = DRG) قرار دارند. پیام عصبی توسط دندریت‌های نورون حسی دریافت سپس به گانگالیون وارد وسرانجام به قسمت خلفی نخاع یعنی شاخ خلفی وارد می‌گردد.
در نخاع 31 جفت عصب وجود دارد. این عصب ها از طریق سواخ های بین مهره‌ا ی ستون مهره ها را ترک می‌کنند و بر اساس محل خروج از ستون مهره ها نام گذاری می‌شوند, 8 جفت عصب گردنی(از 7 مهره گردنی خارج می‌شوند) – 12 جفت عصب سینه ای – 5 جفت عصب کمری – 5 جفت عصب خاجی و 1 جفت عصب دنبالچه ای(از 4 مهره دنبالچه ای) خارج می‌شوند.


در بالغین پایین ترین حد طناب عصبی قسمت تحتانی اولین مهره کمری است(طناب نخاعی دو سوم طول ستون مهره ها می‌باشد) برای جبران این کوتاه شدگی ریشه اعصاب نخاعی از بالا به پایین به تدریج طویل می‌شوند به طوریکه ریشه اعصاب نخاع گردنی کوتاه و تقریبا افقی هستند اما در ناحیه اعصاب کمری و خاجی ریشه ها طویل‌تراند و به صورت عمودی قرار می‌گیرند که در این حالت به شکل دم اسب نمایان می‌شوند که به آن اعصاب دم اسبی (Cauda equina ) گویند.
هر عصب نخاعی شامل دو ریشه است : ریشه قدامی (Anterior root) و ریشه خلفی (Posterior root).
ریشه قدامی  دسته ای از آکسون ها هستند که پیام عصبی را از نخاع (از قسمت شاخ قدامی) خارج می‌کنند به این آکسون ها آکسون های وابران می‌گویند و آن درسته از آکسون های وابران که وارد عضلات اسکلتی می‌شوند را الیاف حرکتی می‌نامند همانطور که گفته شد جسم سلولی آکسون های حرکتی در شاخ قدامی ناحیه خاکستری نخاع واقع است.
ریشه خلفی  دسته ای از آکسون ها هستند که پیام عصبی را به نخاع (از قسمت شاخ خلفی) وارد می‌کنند  به این آکسون ها آکسون های آوران می‌گویند  این الیاف پیام های حسی (درد – لمس – حرارت ...) را منتقل می‌کنند بنابراین به آنها الیاف حسی می‌گویند.
نکته:  ریشه خلفی و ریشه قدامی در سوراخ بین مهره ای به هم می‌پیوندند و یک عصب نخاعی را تشکیل می‌دهند در نتیجه الیاف حسی و حرکتی با هم مخلوط می‌گردند  بنابراین می‌توان گفت  عصب نخاعی از دندریت نورون حسی (یعنی ریشه خلفی) وآکسون نورون حرکتی (یعنی ریشه قدامی) تشکیل می‌شود.
نکته مهم: از نظر آناتومیکی اعصاب سوماتیک (ریشه قدامی عصب نخاعی – آکسون حرکتی) در مسیر خود منقطع نیستند (یعنی در کل مسیر عصبی از یک سلول عصبی تشکیل می‌شوند) اما اعصاب اتونوم (سمپاتیک و پاراسمپاتیک) در طول مسیر عصبی منقطع هستند (یعنی از چند سلول عصبی تشکیل می‌شوند) بنابراین از طریق سیناپس ها با هم ارتباط دارند  و ریشه های حرکتی آنها به دو دسته نورون پیش سیناپسی و پس سیناپسی تقسیم بندی می‌شوند.


در هنگام خروج عصب نخاعی از سوراخ بین مهره ای (بعد از اتصال دو ریشه قدامی و خلفی)  عصب نخاعی  به دو شاخ تقسیم